महाराष्ट्रातील समर्थ संप्रदायाचे संस्थापक म्हणजे नारायण सूर्याजी ठोसर संपूर्ण जगाला समर्थ रामदास म्हणून परिचित आहेत. मराठवाडा प्रदेशातील जालना जिल्ह्यातील जांब येथे चैत्र शुद्ध नवमी शके १५३० (२४ मार्च १६०८) रोजी त्यांचा जन्म झाला. त्यांनी परमार्थ, स्वधर्मनिष्ठा, राष्ट्रप्रेम यांच्या प्रसारार्थ जनजागृतीचे, जनप्रबोधन, आणि जनसंघटनेचे महान कार्य केले. परकीय आक्रमक देश, देव आणि धर्मावर हल्ला करत असताना समर्थ रामदास लोकमनात लढण्याची प्रेरणा प्रज्वलित करण्याचे प्रयास करत होते. अद्वैत तत्त्वज्ञान, साहित्य आणि काव्यनिर्मिती, संघटन या सर्वांतून जनप्रबोधनाचे कार्य रामदासांनी केले. दासबोध, मनाचे श्लोक, करुणाष्टके, भीमरुपी स्तोत्र इत्यादी सदासर्वकाळ वाचनीय, अनुकरणीय आणि बोधप्रद अशा साहित्याची निर्मिती त्यांनी केली. आज जगभरात त्यांच्या साहित्यावर अभ्यास केला जातो. मारूती ही शक्तीची देवता असल्याने मारूतीच्या मंदिराच्या परिसरात तरुणांना संघटित करत आणि व्यायामाची प्रेरणा देत. यासाठी त्यांनी अकरा मारुतींची स्थापन केली. समर्थ रामदासांनी छत्रपती शिवाजी महाराज यांनाही स्वराज्यस्थापनेसाठी वेगवेगळ्या पद्धतीने भरीव मदत केल्याचे संदर्भ आढळतात.

संस्था पंजीकृत होताच श्री रामदासस्वामींच्या शिकवणीनुसार सामर्थ्य आहे चळवळीचे ‘‘जो जो करील तयाचे । परंतु तेथे भगवंताचे । अधिष्ठान पाहिजे।।’’ ही शिकवण डोळमासमोर ठेवून या चैतन्य ज्ञानपीठास भगवंताचे अधिष्ठान हवे म्हणून विजयादशमी दि. २४ ऑक्टोबर २०१२ या दिवशी श्री क्षेत्र जांब येथील श्री रामदासस्वामी यांच्या मूर्ती समोर तेरा कोटी श्रीराम जय राम जय जय राम हा मंत्र लिखीत स्वरूपात तुमच्या पायाशी आणून देऊ असा संकल्प केला. संकल्प करते वेळी तेरा कोटी म्हणजे किती? असा विचार केलेला नव्हता, नंतर केला. दहा हजार वेळा एक व्यक्ती लिहील अशी तेरा हजार माणसे लिहीतील तेव्हा १३ कोटी होणार असे गणित केल्यावर हे काम फारच अवघड आहे अशक्य आहे असे वाटू लागले. परंतु श्री रामदास स्वामींनी म्हटले आहे.